Create Your Glitter Text



image uploads at Free Mp3 Hosting
image uploads at Free Mp3 Hosting



« Önceki |

ISTANBUL ISTANBUL

28/2/2007

Taekwondo'da PUAN Bölgeleri

Genellikle bir öğrenci sarı kuşağa geçer geçmez taekwondoyu bir spor olarak  araştırmaya başlar ve müsabaka yönüne merak sarar.backkick.jpg (32986 bytes)
Olimpik müsabaka stili Full-Contact denilen serbest müsabaka stilidir.
basit olarak izah edersek serbest stil taekwondo müsabakası ekskrime benzer.Ekskrimde nasıl puan almaya yarayan araç gereç ve rakip üzerinde işaretlenmiş hedef noktalar varsa taekwondodada aynı şekilde puan alıcı elementler ve rakip üzerinde kırmızı veya mavi olarak işaretlenmiş puan noktaları vardır.Taekwondoda puan alıcı vasıtalar; Ayaklar ve yumruktur.Puan bölgeleri ise rakip üzerinde giydiği koruyucular üzerinde işaretli noktalardır.Yani yüz,göğüs önü ve karının yan kısımlarıdır.

Puan almak için ayak veya yumruk ile işaretli bölgelere vurmak gerekir.Puan getiren tek yol budur.Bu bölgelere yapılan basit vuruşlar puan getirmez.Puan vuruşu ses getirmeli ,rakibin dengesini bozmalı veya yere yıkmalıdır.Yanlız yüze yumruk atılması yasaktır.Hedef noktalara net olarak vurmak çok basitmiş gibi görünür.Ancak bu bölgeler vucudun saklı ve refleks olarak   savunmaya en müsait bölgeleri olduğundan, taekwondoda puan alımı çok zordur.Hangi sporcuya sorarsanız sorun bu zorluğu itiraf etmek zorunda kalır.taekwon1.jpg (33270 bytes)
Bu zorluklar göz önüne alınarak Olimpik stil taekwondonun puan düzenlenmeleri yeniden yapılanmıştır. Yüksek seviye  ve döner tekmeleri ayrıca yumruk organizasyonlarını özendirici puanlama sistemi konmuştur.
Taekwondoda yüze yumruk atımı yasaktır.Çünkü yüze yumruk atmak göğüse yumruk atmaktan kolaydır,buna müsade edilse idi taekwondo taekwondo olmaktan çıkar boksa dönerdi.Çünki sporcular puan alabilmelk için en kolay yolu seçerler.Sporcular fazla darbe alarak zararda görebilirler.Buna karşın yüze ayak vuruşları serbesttir ve fazla puan getirir.Çünki taekwondoda yüze ,kafaya vurabilmek,gövdeye vurabilmeye nazaran çok zordur.Anında rakibin blokları devreye girer.Bu nedenle başa yapılan vuruşlar puanca özendirilmesine rağmen çok nadirdir.Başa vuruşlar çok zor vuruşlardır.Bu nedenle 2 puan olaral işlem görür.Başa gelen tekmenin sertliği değil vuruş yeri önem taşır.Başı sıyıran vuruşlar puan olmaz.Vuruş ayağın tamamı ile veya büyük bir kısmı ile yapılmalıdır ve yüzün çıplak kısmına gelmelidir( veya çıplak kısım vuruştan etkilenmelidir).Kaval kemiği ile yapılan vuruşlar puan alamaz.Yine başın arkasına ve yukarsına gelen vuruşlarada puan verilmez.Başa yapınal vuruş net olmasa bile hakemin sayması gereken bir durum ortaya çıkarsa puan verilir.
Puan alabilmek çok iyi yapılmış müsabaka taktikleriyle olabilir.Yanıltmalar, aldatmalar,kaçar görüntüsü vermeler,kombine teknikler vs.gibi çalışmalar sonucu puan gelebilir.Kaba kuvvet veya acamice cansiperhane saldırmanın taekwondoda yeri yoktur.Her tekniğin kombine karşı tekniği olduğundan direk teknik uygulamak sporcunun aleyhine dönebilir.
Bu nedenle olimpik müsabaka teknikleri dendiği zaman direkt olarak temal el ve ayak teknikleri değil müsabaka için gerekli olan tüm temel taktik teknik bilgiler anlaşılır.

Sakintaekwondo

28/2/2007

Taekwondo'da NEFES ALMA-VERME

Taekwondoda
Nefes alıp vermede mükemmeliği yakalama


insan.jpg (45006 bytes) İYİ NEFES ALMA
İnsanda Solunum Sistemi:

Solunum elemanları sırası ile; ağız ve burun-gırtlak-soluk borusu-bronş-bronşcuk-alveol kesesi şeklindedir.
Burun boşluğunu döşeyen zar nemli ve kıllıdır. Hava burada temizlenir ve ısınır.
O2 alveollerden akciğer kılcallarına geçer.
Soluk borusu, yemek borusunun önünde yer alır. Besinler yutulurken epiglottis (gırtlak kapağı) otomatik olarak soluk borusunu kapatır.
Solunum merkezi omurilik soğanındadır.

Diyafram:
Göğüs boşluğunu karın boşluğundan ayıran kas tabakasıdır. Memelilerin karakteristik özelliğidir, kuşlarda bulunmaz.
Pleura Zarı:

Akciğerleri saran ince zardır.

Solunum Hızını Etkileyen Faktörler
1.Sinir impusları
2.Kaburga kaslarının kasılıp gevşemesi
3.Diyaframın Kasılıp gevşemesi
4.Akciğerde ki basınç azlığı ve fazlalığı
5.Kanda ki CO2 konsantrasyonu (CO2 artarsa asitlik artar ve solunum hızlanır)

Soluk Alıp Verme Mekanizması
Nefes alma sırasında; diyafram kasılarak düzleşir, kaburga kasları kasılır, göğüs boşluğu genişler ve akciğerde ki hava basıncı düşer.
Nefes verme sırasında; diyafram gevşeyerek kubbeleşir, kaburga kasları gevşer. Göğüs boşluğu daralır ve akciğerde ki hava basıncı artar.
Canlılarda çeşitli O2 taşıyıcı pigmentler (hemoglobin, hemosiyanin) bulunur.

Taekwondoda;
        Akıl ve vücudun birbiriyle ilişkili olarak çalıştığını rahatlıkla anlayabiliriz.Akıl vücüdu hareket ettirip yönlendirirken,aynı zamanda vücüd da akılı yönlendirir ve iyi çalışmasını sağlar.Yani aklın ve vücüdun yüksek randımanlı çalışmaları birirbirlerine bağlıdır.
Aklın fizyolojik kontrolunun yolu ,nefes kontrolunden geçer. Nefes alma gerçekten Ruhi-fiziksel dengeyi sağlayan en önemli etkendir.
Çoğu insanların yüz ifadelerindeki değişimler duyuları ve düşünceleri ile ilgili ipuçları verir.Özellikle nefes alış şablonları o sporcunun akli-ruhi yapısını tüm açıklığıyla ortaya kor.
Öfke ve hiddet hızlı nefes alıp verme ve çok  kuvvetli nefes verme  ile karakterizedir.
Endişe ve kaygı kısa aralıklarla bölünen ve dengesiz nefes almakla ve göğsün üst kısmından nefes almakla kendini belli eder.
Kısacası nefes alıp verme sizin duygusal ve fizyolojik durumunuzu ortaya kor ve saniyeler içinde değişimlerinizi karşı tarafa yansıtır.
Batı dünyasında  göğsün üst kısmından derin nefes alıp verilmesi öğretiliyordu.Bu göğsün şişirilip nefes alımasıyla nefesin midenin üzerinde saklanmasını hedef alır.Bunu bir dakikanınızı ayırarak deneyin ve nefesi saklayıp düzenli kullanabilmeyi deneyin.Bu durum enerjinizi nekadar çok kullanabileceğinizi ortaya çıkarır.Bu durumu bir süre muhafaza ederek karın gerginliğini ne kadar muhafaza edebileceğinizi sınayın.Bu tür nefes alıp konrol ederek salmayı 15-20 dakika deneyin ve yorgunluğun ne zaman başladığını anlayın.Bu tür karın bölgesinden nefes kontrolü sizin sıkıntı,yorgunluk ve huzursuzluğunuzu saklar.Göğüs üzerinden sık nefes alıp verme ise duygularınızı ve sıkıntınızızın açığa çıktığı andır.
Diyafram (göğüs ve karın bölgesini ayıran kas) nefes alıp vermede en önemli kastır.Bu düz yassı geniş bir kastır .Göğüs ve karın boşluğunu birbirinden ayırır.
Diyafram kası kasıldığında göğüs genişler göğüş boşluğu bir vakum gibi işlev görerek akciğerlere hava dolmasını sağlar.İkinci derecedeki yardımcı kaslar olan omurgalar arasındaki kaslarda genişleyerek ve kasılarak bu nefes alıp verişe yardımcı olurlar.Ayrıca boyun kaslarınında bu fonksiyonda az derece payları vardır.Bir sporcu için esas olan bu organların tam fonksiyon göstererek nefes alıp vermenin sağlanmasıdır.Sadece göğsün üst kısmından akciğerleri çok zorlıyarak nefes alıp verme zor ve enrjiyi verimli kullanmada çok sıkıntılı durumlar yaratır.Akciğerlerin kapasitesi tam olarak kullanılamaz.Bu şekilde bir nefes almada 500 -700 cc hava akciğerlere dolar.Bu miktardaki bir havada sporcu için tam fiziksek fonksiyon açısından sakıncalıdır.Performansı etkiler verim düşer.Diyafram kası,omurga kasları ve boyun kasları tam fonksiyonel kullanıldığında akciğerlere 2500cc - 3000cc hava doldurulur.Bu akciğerlerin alabildiği en yüksek hava miktarıdır.

Bu açıklamalar ışığında iyi nefes alıp vermenin nasıl yapılabileceğini daha rahat izah edebiliriz.Hareketsizken nefes alıp vermede  sadece diyafram kası fonksiyon gösterir.Göğüs hareketsizdir.Göğüs kasları tam olarak fonksiyon görmez.Normal nefes alma aslında budur.Bu nefes almadaki oksijen miktarı sıradan bir insanın oksijen ihtiyacını karşıladığından göğüste bir zorlanma istemez.Diyafram kası kasılarak aşağı çekilerek ciğerlere hava dolar.Gögüs kafesi az yükselir.
Bir sporcu için esas olan nefes alma ile  havayı karın bölgesi bir balon gibi şişecek şekilde Akciğerlerin alt bölgelerine indirmeyi başarabilmelidir.Yani her nefes alışta normal bir insanın dururken aldığı havanın 2-3 katını ciğerlere doldurabilmektir.Havayı hızlı ve çok alıp karın bölgesine kadar indirmek ,salarkende yavaş salarak,maksimum istifadeyi sağlamaktır.
Tüm nefes alma işleminin burundan olmasının önemi çok büyüktür.Havayı ısıtarak ve nemli bir şekilde ciğerlere yollamak bronşların genişlemesi ve daha fazla oksijen toplaması açısından önemlidir.Taekwondoda sadece Kiap da yani bağırırken ağızdan nefes var gücüyle verilir.Onun dışında ağız solunumu kullanılmamalıdır.oksijenin verimli kullanılması,havanın nemlendirilmesi ve dağıtılması açısından burundan soluk alıp verme şarttır.
Taekwondoda mükemmel nefes alıp vermenin Faydaları şunlardır.
1-)Aklı ve vucudu çok sakin tutmak.Vucudun asla kasılmaması ve çok rahat hareketini sağlamak.Aklın hiç bir şeyle meşkul olmaması.Korku, heyecan.tereddüt vs gibi olumsuzlukların nötralize edilmesini sağlar.Derin, yavaş, aşağı seviye solunum yapılması kişinin sinir sistemini yatıştıran ve kişiyi sakinleştiren önemli bir etkenddir.Bu durum müsabakada veya tehlikeli anlarda adrenalin salgılanmasını en aza indirmenin bir metodudur.Adrenalin salgısı heyecan sıkıntı korku anlarında vucudun refleksi   olarak ortaya çıkar ve enerjinin verimli ve etkin kullanımını önler.
2-) Yüksek oksijen değişimi yapabilmek.Karın seviyesinden nefes alınması,akciğerlere fazla havanın dolmasını ve havanın daha fazla tutulmasını sağlar.Oksijen ve karbondioksit değişimi saha verimli olur.
3-)Yüksek denge için ağırlık merkezini aşağı seviyelerde tutmak
4-)Odaklanma ve konsantrasyonu arttırmak

28/2/2007

Taekwondo'da Darbelerin Olumsuz etkileri

Vuruşun kişide yapacağı zararlı etkiler

Konu hakkında faydalı olabilecek tıbbi bilgiler


*Kanın beyinden iç organlara doğru hızlıca çıkması ile oluşur.Beynin çok kısa bir süreliğine de olsa kanla beslenememesidir. Tabi ki çeşitli nedenlere dayanır.Kanamalardan, yaralanmalara ,yanıklardan ,aşırı korku ve ağrıya kadar birçok sebep şok olusunun oluşmasına neden olur.
*Yaralanmalara bağlı şok ,kanamalı açık yaralar veya çok geniş yüzeyli yanık yaralanmaları ile oluşur.
*Kanamaya bağlı şok darbeye bağlı iç kanamalarla oluşur.
*Septik şok enfeksiyona (enfeksiyonun kana karışımı)bağlı olarak kan dolaşımının iflas etmesi ile meydana gelir.
*Sinirsel şok, kişinin başına hoşa gitmeyen ani olayların gelmesi aşırı korku, acı, aşırı üzüntü vs. ile meydana gelir.
*Şok belirtileri halsizlik, nefes alma güçlüğü, cildin soğuması ve  soğuk terleme, rengin solması, susuzluk hissi, ve sonuçta gerçekleşirse koma durumu ve ölüm.

Hematoma: Damardan dışarı sızan kanın oluşturduğu şişme ve yığıntıdır.

Extradural Hemotoma:Kan birikmesinin beyin zarı ile kafatası arasında toplanmasıdır.

Thrombosis:Damarın içinde kan pıhtılaşmasıdır.Veya kan pıhtısının damar içine girmesidir.

Mytoma: Çarpmaya bağlı olarak kas dokusu içinde kanın yığılmasıdır.Kas spazmına neden olur.

Peritonitis :Serbest akan kanın, öd suyunun veya idrarın karın boşluğunda birikmesidir.

Concussion :Beyin sarsıntısı demektir. Kafatası boşluğu içinde beyinin sallanması ile oluşur.Basit tipten başlayıp  öldürücü etkiye kadar, hatta kan damarlarının kopmasına kadar olan ağır vakaları vardır.Beyin zarında kopma ve yırtılma olabilir. Kanama meydana gelirse çok ani ölüme veya sızıntı tarzında oluşursa yaptığı basınç etkisi ile bir süre sonra ölüme neden olur.

Beyin çarpmaları kafatasının küresel olmasından dolayı değişik karakteristik yapı oluşturur.Kafaya gelen darbeler sadece darbenin geldiği yerde değil -kafatası küresel olduğu için- karşı tarafta da bir basınç meydana getirir.Kafanın bu küresel şekli darbelere en dayanıklı olacak şekildir bu şekilde çok sert darbelere karşı bile kafa azami derecede direnç göstererek beyni korur.Her iki yandan ani gelen darbeler tam beynin ortasında ağır yaralanma oluşturur.Bir yandan gelen sert darbe o tarafta kırık oluştururken,tam ters tarafta çatlama oluşturur.
Eğer baş vuruş istikametinde hareket eder ve çarpışma öyle olursa kafadaki zararda o denli fazla olur.Baş refleks olarak vuruştan geri kaçmaya çalışır ise darbede o denli azalmış olur.
 

Üst seviyeye vurulan darbeler: (omuzların üzerindeki kalan saha)

Başın üzerine gelen darbeler:
Beynin üst ön kısmına frontal (beyni önden koruyan yassı kemik) ve periatal (beyni  yanlardan ve üstten kuşatan yassı kemik) kemiklerin ayırım noktasına gelen darbeler başa gelen en sert darbelerdir. Şekil:1 de başın önündeki ve yanındaki kemiklerin yandan birleşme yerlerini görüyorsunuz.Buraya Satura Coronalis denir.Şekil:2 de kafanın yukarıdan görüntüsünde Ön(frontal) ve yan(perietal) kemiklerin kafatasının yukarısında birleşme hattını (satura coronalis)görüyorsunuz.Buraya gelen darbeler başa gelen en sert darbeler kabul edilirler.vuruş şiddetine göre ölümlere sebebiyet verebilirler.Beyin uyarıcı sinirlerinde ciddi zedelenmelere neden olurlar.

Beynin önündeki frontal gemiğe gelen darbeler yani baş ön kısmı ile satura coronalis arasındaki kısım(alının biraz daha yukarı kısmı) a vuruşlar aşırı beyin sarsıntısına ve taravmaya dolayısıyla nabızın ani düşüşüne ve ölüme neden olabilirler.Travmaya bağlı olarak cranial sinirlerde zedelenmeye neden olurlar.

Alına gelen darbeler
-Eğer baş vuruşa doğru hareket ediyorsa,vuruşun etkisini iki katına çıkartır.Darbenin hızı ile başın darbe istikametrine yaptığı hız birleşince darbe etkisi toplam kuvvet kadar olur ki bu sırada alına gelen darbelerle oluşan  beyin sarsıntısı beyin zarında (Dura) yırtılmaya neden olabilir.
Alına gelen darbeler çarpışmalarda ve yere düşüşlerde sık olan bir durumdur.Baş bu esnada gevşek konumda olduğundan rakibin başı ile veya yerle olan ani çarpışması beyin sarsıntısına neden olabilir.
-Vuruş, kişinin kafasını ani olarak geriye itebilir.Başın bu ani geri hareketi (tıpkı araba kazalarında olan başın ani ileri geri hareketinin boyun kırıklarına neden olması gibi) boyun incinmelerine ve çok şiddetli acıya sebebiyet verebilir.
-Frontal sinüse gelen bir darbe( Frontal sinüs: burnumuzun henmen yukarısında iki kaşımızın arasına rastlayan kemikteki boşluktur) bir veya her iki gözün görüşünün kararmasına, frontal sinüs kırıklarına, burundan kan gelmesine  veya kemik kırıklarının beyin içine penetre edilmesine neden olabilir.Şekil:3'de frontal sinüs denen kaşlarımız arasındaki boşluğu görüyorsunuz.Bu boşluğa gelen darbe içteki kemiğin kırılıp beyne batmasına neden olabilir.

Şakağa gelen darbeler:

*Kafatasının temporal bölgesinde oluşabilecek bir kırık sonucu planum temporal (kulağın üst,biraz ön bölgesi) bölgede iç kanama meydana gelir.Tam bu bölgede kafatasının içinde seyreden atar damar kafatası kırığına bağlı olarak kolayca baskı altında kalır.Eğer arterde bir kesilme olursa çok şiddetli kanama ve ani ölüm oluşur.Beyin kanamalarında sık rastlanan bir durumdur.Araba kazalarında emniyet kemeri olmayınca kişi refleks olarak başını yana çevirdiğinden şakak kısma darbe gelir ve bu bölgedeki kırık kafatası içindeki arteri kopararak ani beyin kanamasını oluşturur.
*Eğer darbe şakağın 2,5 cm kadar altıdaki bölgeye gelirse zygomatik(elmacık kemiği) kemik delilen bölgede kırıkla beraber ağrılı ağız yaralanmaları devreye girer.Frontal kemik(alın kemiği) ile bu Zygomatik (elmacık kemiği) nin birleşme yerine gelen sert darbe cranial sinirlerdeki travmaya bağlı olarak şuur kaybı oluşturur.Duyu ve motor fonksiyonlarda çökme oluşur.
*
Temporal bölgeye (şakak bölgesi) gelen darbeler ayrıca  ayrıca kulak zarı yırtılmalarına neden olan ciddi yaralanmalardır.

Kulağa gelen darbeler:

*Kulağa gelen darbeler beyin sarsıntısına neden olabilirler.Orta kulağa gelen darbe şiddetli denge kaybına sebebiyet verir.
*Kulağa gelen ani vuruşlarda kulak zarının yırtılması sıkışan havanın orta kulağa geçip basınç yapmasına ve sonucunda şiddetli ağrı ile orta kulak yaralanmalarına sebebiyet verir.Ağız burun ve kulak kanaması meydana gelir.Kulak bölgesine gelen darbeler denge kaybı ortaya çıkartırlar.
*Kulak bölgesine gelen darbeler ayrıca çene eklemi çıkmalarına ve incinmelerine yol açarlar.


Göze gelen darbeler:

*Göz bölgesine gelen darbe aynı anda beyinde de şiddetli travmaya bağlı olarak cranial sinirlerde fonksiyon azalmasına ve dolayısı ile şuur kaybına neden olur.Duyu ve motor fonksiyonlar durabilir.
*Göz yuvasının üzerine veya aşağısına gelen sert darbeler ani köz kararmasına ve kapanmasına neden olurlar.Şuur kaybı oluşur ve sinir sistemi kontrol edilemez.
*Göz yuvasında darbeye bağlı olarak azda olsa su birikimi (ödem ) oluşursa geçici olarak körlük meydana gelir.
*Göz kapağı yarılabilir veya kanama meydana gelebilir.Bu durumda da geçici olarak körlük oluşur.

 Burun kemiğine gelen darbeler:
*Burun kemiğimiz burnumuzun üst kısmındadır.Buradan daha aşağısı kıkırdak dokudur.Buruna gelen darbeler burun kemiğinde kırıklara ve kemik ile kıkırdak dokunun ayrılmasına kadar varan yaralanma oluştururlar.Bu durumda çok şiddetli burun kanaması ve geçici körlük oluşur.Eğer bu esnada kişide bayılma durumu oluşursa nefes borusuna kaçan kanamadan dolayı boğulma tehlikesi yaşanır.
Eğer bu kırıkla beraber göz yuvasında da  kırılma meydana gelirse serobrospinal sıvı dediğimiz beyin etrafını kuşatan sıvı oluşan çatlaklardan kırık bölgesine sızabilir.Beyin sıvısı sızıntısı önceleri normal bir burun akıntısı zannedilebilir.Koku duyusu ortadan kalkar.
*Darbe tam burun tabanına yani gözler arasındaki kısma geldiğinde yine beyine gelen darbeden dolayı şuur kaybına ve cranial sinirlere olan yüklenmeden dolayı duyu ve motor fonksiyonların kaybına neden olunur.

Burun altına gelen darbeler:
*Burunun hemen altında tam üst dudak bölgesine gelen darbelerde,(dudakla burun arasındaki hafik çukurumsu kanal (philtrum), aşırı miktarda göz sulanması meydana gelir.
*Çarpa, şiddetine göre dudak yarılmasına, diş çatlamasına,diş kırılmasına veya dişin tamamen yuvasından çıkmasına neden olabilir.Kırılan diş nefes borusuna kaçarsa ani boğulmalar yaşanabilir.
*Çarpma üst çenede bir veya her iki yanda kırılmaya ve bu sebeple çok şiddetli acıya sebebiyet verebilir.
*Darbe beyin sarsıntısına ve şoka yol açabilir.
*Darbe her iki yandaki üst çene kemiklerinin birbiri ile birleşme yerinde, veya çene kemiğinin burun veya şakak kemiği ile yaptığı birleşim yerlerine gelirde buralarda ayrılma meydana getirirse travmanın şiddetine bağlı olarak şuur kaybı ,cranial sinir harabiyetine bağlı olarak duyu ve motor fonksiyonlarda çökme oluşur.

Çeneye gelen darbeler:
*Çenenin tam ortasına alt dudağın hemen altına gelen gelen darbeler şuur kaybına neden olurlar, cranial sinirlerde travmaya bağlı olarak duyu ve motor fonksiyonlarda kayıp söz konusu olur.
*Kulağın ön kısmına mandibula (çene) kemiğinin köşesine gelen darbeler.çene kırıklarına ve çene akleminin çıkmasına neden olabilirler,şuur kaybı ve beyin sarsıntısına bağlı olarak  sinir koordinasyonu bozulur.
*Elmacık kemiğine gelen darbeler zygomatik( elmacık) kemik kırıklarına ve kırık parçalarının sinüs boşluklarına gömülmesine neden olabilirler.Kanama oluşur ve oluşan kan nefes borusuna kaçarak şuur kaybı meydana getirir.
*Yüz sinirlerinde harabiyet olarak,tek taraflı yüz felci oluşabilir.
*Çene kırığı sonucu oluşan dil ligamentlerinde yırtılmaya dil tonusunun armasına ve kişinin şuuru yerinde değilse dilin boğaza kaçmasına neden olabilir.

Gırtlağa gelen darbeler:

Vücuda ait bir çok damar ve sinir bu bölgeden geçerek vücuda dağılır.Bu nedenle insanın en hassas olduğu bölgelerden biri boyun bölgesi ve bilhassa gırtlak diye tabir edilen ön bölgesidir.

*Çarpma boğaza ait şah damarında zedelenmeye neden olabilir.Şah damarı nefes alma boyunca sürekli olarak sertleşir ,nefes verme esnasında ise gevşeyerek çalışır..Darbe sonucu düzenli atışında bir çökme oluşur.Nefes alma esnasında içi komple kan doludur.Tam bu esnada bir darbe alırsa,tekme ile boyun kemikleri arasında kalarak ezilecektir,kopma veya yırtılma oluşabilir ve ani ölüm meydana gelebilir.İnsan vücudunun en tehlikeli öldürücü bölgelerden biridir.Eğer şah damarı ezilirse, şişmesine bağlı olarak şuur kaybı oluşur.
*Çarpma iç carotid (kalın boyun toplardamarı)toplardamarında darbe yaparsa damar duvarındaki zedelenmeye bağlı olarak spazm gelişir ve kan akışı bozulur. Darbe kan pıhtılaşmasına neden olabilir.Bu pıhtı beyne taşınarak trombosise neden olabilir.Yani beyin damarlarında tıkanma meydana gelebilir.Ani ölüm oluşur.
*Omurga arteri boyun omurları boyunca uzanan bir arter olup çarpma şiddetinden  kırılma anında kırık parçası veya çentiklerden etkilenerek zarar görebilir.
*Nervus vagus kalbin ve akciğerlerin kasılmasını kontrol eden bir sinirdir.Beyinden gelir ve dallara ayrılarak boynun iki yanından devam eder.Boyunda Tek tarafa gelen darbeler bu nedenle öldürücü olmaya bilir ancak kalp ve akciğerlerde spaza neden olabilir.Hızlı ve düzensiz kalp çarpıntısı meydana gelebilir.
*4, boyun vertebrasından göğüse doğru uzanan phrenic sinire gelecek bir  darbe göğüs kafesinin diyafram ilebirleştiği yerde  spazma neden olur.Aşırı bir nefes zorlanması meydana gelir.
*Laringeal sinir nerus agusun bir dalı olup ses tellerine,larinkse  gider.yabancı cisimlere karşı nefes alış verişlerde trakeyi kapatır.Nefes borusuna yabancı cisim kaçmasına engel olur.Bu sinire gelen bir darbe,yutkuna sırasında havayolunun kapanması fonksiyonunu engelliyerek boğulma tehlikesi meydana getirir
*Hypoglossal sinir dili kontrol eden siniridir.Bu sinirde meydana gelen bir incine dil kontrolünü zorlaştırır.Boğula tehlikesi meydana getirir.
 *gırtlağın ön bölümüne gelen darbe thyroid ve cricoid kıkırdağın kırılmasına ,larinks sinirinin harabiyetine ve dolayısı ,ile boğulma tehlikesine yol açabilir.

Yandaki resimde
1No:köprücük kemiği
2:sternocleidomastoid kas yani boyun kası
3:Carotid arter (Kırmızı renkii olan)
4:Carotid toplardamar (mai renkli olan)
5:Supraklavicular fossa denen köprücük kemiği üzerindedi çıkurluk.Boyun kası buraya yapışır.
Bu 5 bölgedeki zedelenmeler hayati önem taşıyan sağlık problemi oluştururlar.


*sternocleidomastoid kas boyunun her iki tarafında uzanan kuvetli boyun kasıdır.Buraya gelen kuvetli darbe, bu kas içindeki carotid arterde ve pneumogastric sinirde zedelenme ve bunun sonucu şok meydana getirir.Duyu ve motor fonksiyonlar kaybolur.
*Supraklavicular fossa denen bölgeye bir darbe olursa .Bu bölge gırtlağın ön tarafında her iki yanda olan ve köprücük kemiklerinin boyna yakın üst bölgesidir.Buraya boyun yan kası olan sternocleidomastoid  kas yapışır.Buraya gelen darbe köprücük kemiği üzerindeki artere ve suplingual sinire zarar verir.Şok ve duyu ve motor fonksiyonlarda kayba neden olur.
*Ağır kırıklarda boyuncuk kemiği akciğerler içine batabilir.Akciğer zarını delebilir.

 Köprücük kemiğine gelen darbeler:
*Köprücük kemiğinde oluşan bir kırık anında omuzun yere sarkmasına ve kol fonksiyon kaybına neden olur.
*Köprcük kemiğindeki bir kırılma nervus vagus denen ana sinirin dallarında zedelenmelere neden olabilir.Buda kolun tümünde veya zedelenen miktara göre belli kısımlarında paraliziye uyuşmaya neden olur.
*Köprücük kemiği üzerindeki arterde kopma olabilir veya kastaki zedelenmeye bağlı olarak kan akışında azalma oluşabilir.Eğer bu durum çok fazla uzun sürerse kangrene çevirir.Nefes alma zorluğu, baş dönmesi koma ve ölüm meydana gelir.

   

Göğse ve karın bölgesine gelen darbeler,iç organlarda travmaya bağlı olarak destek sinir sisteminde hasara yol açarlar.Şuur kaybı ve şok ile beraber güçlü olarak nefes kaybı meydana gelir.Başa gelen darbelerde otor ve duyu fonksiyonların kaybının aksine pek nefes kaybına rastlanmaz.Ancak göğse gelen darbelere birde nefes kaybı eklenerek tehlikeli bir durum ortaya çıkabilir.

Göğse gelen darbeler: 
*Göğüs kemiği dediğimiz (sternum) kaburgalarımızın bağlandığı yassı kemiğin tam üzerine gelen darbeler çok etkili ve zarar vericidir.Boynumuzun kemen altındaki iki omuz kemiğimizin birleşme hattı olan bu bölgeye gelen bir vuruş Nefes borusunun bloke olmasına ve nefes alınamamasına neden olur.
Göğüs kemiğimizin en alt uzundan başlayarak gırtlak altımıza kadar uzanan bölge  nefes alışını engelliyen tehlikeli vuruş bölgesidir.Yandaki şekilde mavi hatla gösterilmiştir.

*Göğüs kemiğinin üst aşağısına gelen sağ yandaki şekilde kırmızı renkle gösterilen bölgeye gelen bir darbe kalpte,akciğer bronşlarında ,üst vücudu besleyen damarlarda  travmaya neden olabilir.Akciğerleri besleyen damarlarda ve nefes alışlarda fonksiyon kaybına neden oluşturabilir ve şok meydana gelebilir.

*Göğüs kemiğimizin alt düz kısımlarına ve alt ucuna gelen bölgeye ( elinizle karnınıza bastığınızda kaburga kemiklerinin birleştiği alt kısım ve biraz yukarısındaki düz ve sert bölge) bir darbe gelirse
karaciğer, mide ve kalpte travma( çarpmaya bağlı zedelenme) oluşabilir.Şoka kadar giden bir tablove sinir sistemindeki rahatsızlıktan  dolayı motor fonksiyonlarda bozulma oluşur.

*Yukarıda tarif ettiğimiz tıpta "solar plexus" denen göğüs kemiğinin tam altındaki içbükey sahaya gelen bir darbe mide,karaciğer ve komşu dokulara zarar verir.Şekil:3 de yeşil saha ile gösterilen bölgedir.Yani tam karnımızda kemiklerin birleştiği noktanın altıdır.

*Göğüs kafesinin yan tarafına gelen darbeler kaburga kemiği kırıklarına e kırılan parçanın akciğerlere batmalarına neden olabilirler.Bir akciğere batan kemik akciğerin sönmesine e kalp akciğerler arasında olduğundan nefes ile şişen diğer akciğerin kalbe basınç yaparak yer değiştirmesine neden olur.Buda ölüm e sebebiyet erir.Yani Kalp eşit şişen akciğerler arasında çalışan hassas bir organdır.Akciğerin birinin şişmesi ve diğerinin iflası ölüme sebebiyet verebilir.Diyafram denen karın zarı yükseldiğinde kırık olan kaburga kemiğine dayanabilir..Bu nedenle tam kasılmayarak nefes alıp vermede aksama olabilir.Diyaframda zedelenme olur ve çalışmaz ise kaburgalar arası kaslar kısa süreli olarak nefesleşmeyi idare edebilir.Eğer diyaframda kanamalı bir irritasyon varsa kişide bu aşırı hıçkırık ile belli olur.Çünkü nefes almak için vücut, göğüs kaburga kemiklerini daha çok kullanamaya başlar.Buda kırık olan kaburganın akciğere batma ihtimallini arttırır.Yani ilk kırılmada akciğere batmayan kaburga kemiği nefes alıp vermekle beraber bir süre sonra akciğere batabilir.Alt bölümde duran ve geride omurgaya bağlı ancak göğüs kemiğine tutunmayan kaburga kemiklerimiz boşlukta olmalarına rağmen çok esnek olduklarından kırılmazlar. .

Karnın Sağ tarafına gelen Darbeler: (Şekil:4)

Karaciğerde derin çatlaklara nedenolur, peritonitis denen durum ortaya çıkar.  .diyaframın zedelenmesine ve kanamaya bağlı olarak aşırı hıçkırık hissine neden olur.Çok fazla acı, aşırı duyarlılık e hatta ölüm bile oluşabilir.
Safra kesesi , idrar torbasında yırtılma meydana gelebilir.Yemeklerden önce safra kesesi , yemek hazmını kolaylaştırmak için safra öz suyu ile dolar.Dolu olması nedeniyle yırtılmaya müsaittir.Safra kesesi sadece yemek yenirken boşalır.Safra kesesinin yırtılması öz suyun iç organlara akmasına neden olabilir ki ,sadece cerrahi girişi ile ölümün önüne geçilebilir.

Karnın orta kısmına gelen darbeler: (Şekil:4)

*Buraya gelen sert bir darbe Midede kopmaya veya  On iki parmak bağırsağının omurgaya( bel kemiği)  doğru sıkıştırılmasına neden olur.Bu organlardaki yırtık bunların içindeki meteryallerin veya kanın karın boşluğuna akmasına yani -peritonitise- ve ölüme neden olacaktır.Tam nefes alırken solar pleksus denen karnın tam üzerine gelen bir darbe karaciğerin omurgaya doğru baskısına ve ezilmesine .Karın ve omurgalar arasındaki kasların darbe sonucu spazmı (kasılması) nefes alıp verede felce ve ölüme sebebiyet verebilir.

*Karın toplardamarı büyük bir damar olup omurganın( bel kemiği) önündedir.Bir darbe bu damarın bel omurlarına doğru sıkışmasına ve aşırı kanamasına neden olabilir.(Bu olay darbeler sonucu oluşan iç kanama ölümlerinde önemli bir yer tutar)

*Çarpmanın ani şoku ile bir anda akciğerlerde çok fazla sayıda yırtılma oluşabilir.Akciğerlerin bir veya birkaç bölümü iş göremez hale gelir.Yüzeysel zayıf nefes ala ,aşırı acı ve nefes alma esasında ağrı oluşur.

*Göbeğin birkaç santim aşağısındaki bölgeye gelen bir darbe,ince bağırsaklarda ve mesanede ( idrar torbası)zedelenmeye neden olur.Karın içindeki büyük kan damarlarında ve sinirlerde  harabiyet meydana gelebilir, Şok ve motor fonksiyonlarda dura oluşur.

*Karna gelen darbe karın bölgesi kasları çatlak ve kanamalarına ,oluşan kanın karın bölgesinde toplaşarak peritonitise ,yüksek ateşe ve aşırı karın sertleşmesine neden olur.

*Aşağı karın bölgesine gelen bir darbe diyaframda da zedelenmeye bağlı olarak nefes ala güçlüğü oluşturur.Bir süre sonra bu diyaframın kendine gelmesi ile normale döner.Karna darbe alan sporcularda bunu sık görürsünüz.Mideye gelen bir darbe sonucu sporcu karnı bükülerek yere yatar ve nefes alamaz.Bu diyaframın vuruş etkisi ile kasılmasından ve nefesi kontrol edememesindendir.

Karnın sol kısmına gelen darbeler: (Şekil:4)

*Darbe midede zedelenmeye yol açabilir.

*Darbe sol böbreğin yanında diyaframın altında ve dokuzuncu ,onuncu , on birinci kaburgalara paralel olan dalakta hasara sebebiyet verebilir.Dalak haznesi kanamaları vücudu aşırı strese sokar.48 saat içinde ölüm meydana gelebilir.Dalaktaki bu incineler o anlık fark edilmeyebilir.Ancak bu basit incinme ve çatlamalar, ileriki aylarda veya yıllarda basit bir tahrişle bile tekrar ortaya çıkarak kanamaya başlayarak ölüme sebebiyet erebilir.
Ayakların dışında kalan kalçaların aşağısındaki kısım.


Karnın ön alt kısmına gelen darbeler:

*Baldırların üzerinde kasıklara gelen darbeler,(apış aramızın her iki yanı) şuur kaybına neden olabilir buradaki arter ve sinirlerdeki zedelenmeye bağlı olarak görülmemiş derecede şiddetli acı  meydana gelir.Kasığa gelen her darbe aslında testislere gelmez .Ancak acının şiddeti ile sporcudaki şekillenme dışarıdan seyredene testislerine gelmiş gibi izlenim verebilir.

*Yan uyluklara gelen darbeler şuur kaybına neden olabilirler. Darbemin şiddeti ile Uyluk kaslarında kramplar oluşabilir.Karında e kalçada şiddetli acıya bağlı olarak bacak fonksiyonlarında kayıp söz konusu olabilir.
Yanda Şekil:5 de mavi boyalı olan yerler kasık bölgesidir.

*Kasığın üst kısmına gelen darbeler bu bölgede bağırsak fıtığı meydana gelmesine neden olabilirler.Mesane veya karın memranında dışarı doğru çıkma meydana gelebilir.Karın duvarında delinme ve çatlamalar oluşabilir.Fıtık, trombosise veya ayağa giden kan damarındaki kan akışına neden olabilir
*Kasığa gelen darbe sidik torbasında yırtılma yapabilir.Özellikle dolu olduğu zaman yırtılmada veya çatlamada idrar vücut içine akabilir.Eğer torbada zedelenme olursa bazen de idrarı tutarak dışarı salmayabilir ve idrar zorluğu ortaya çıkabilir.Şiddetli bir enfeksiyon oluşur.
Kalça kemiğine gelen şiddetli darbe kırılmaya ve ayak hareketi esnasında şiddetli sancıya neden olur.

*Testislere gelen darbeler damar ve sinirlerde travmaya bağlı olarak şiddetli acıya ve motor fonksiyonlarda kayba neden olur.Nefes alma zorluğu ve bilinç kaybı meydana gelir.İdrar yolunda oluşan hasara bağlı olarak  kanamalı gelir
 

Arka yukarı bölgelere gelen darbeler:

Boynun arka kısmına gelen darbeler:
*Boyun omurganın en ince bölgesidir.Gelen darbe ile öne ,aşağıya veya burkulma şeklinde bir zedelenmeye maruz kalabilir.
*Travmanın  etkisi boyunda tıpkı araba kazalarında olduğu gibi şiddetli bir boyun travmasına neden olabilir.Boyun incinmesinin semptomları ve baş ağrıları o an değil ileriki bir tarihte de ortaya çıkabilir.
*Çarpma direk olarak boyun kırılmasına ve kırık bölgeden aşağıdaki dokularda komple bir paralizeye  yani sinir sisteminin iflasına neden olabilir.Eğer kırılma 5. servikal vertebranın üzerinde ise çok ani ölüm gerçekleşebilir.
 kırık sidik torbası ve bağırsak kontrolü kaybı oluşturur.Bu nedenle boyun kırığı olanlarda idrar ve dışkı kaçırması olur.Bu ilk yardım için öneli bir ipucudur. Omurilik pek çok sinir dalından oluşmuştur.Herhangi birindeki bir zarar çok ciddi zararlara neden olur.
2 e 4 vertebralar arasındaki Phrenic sinire gelen bir darbe, diyafram kas hareketlerinin kesilmesine neden olur nefes ala fonksiyonu kaybolacağından ölü meydana gelir.Bu sinir kolayca incinebilen sinirlendendir.

Kulak arkasındaki konkav( içbükey) çukura gelen darbe (kulak ile mastoid çıkıntı arasındaki bölge) travmaya neden olur cranial sinir ve spinal kord taki travma sonucu  sinir ve motor fonksiyonların kaybı oluşur.
  Darbenin etkisinden sallantı şoku beyne ulaşırsa beyin sarsıntısı meydana gelebilir.



Arka orta bölgeye gelen darbeler:


*Arkada iki skapula (kürek kemiği) nin tam ortasına gelen darbe 3. kaburgalar arası bölgede travmaya neden olarak akciğerlerde ve belkemiğindeki zorlamaya bağlı olarak nefes almada zorlanma ve kan sirkulasyonunda bozulmameydana gelir.Motor fonksiyon kaybı oluşur.
*5. ve 6. toraks (göğüs kafesi) kemikleri arasında meydana gelen bir darbe omurgada (bel kemiği) . aortta, kalpte ve akciğerlerde etkili olur ,sinir ve motor fonksiyon kaybı meydana gelir ve nefes alma durur.
* Belkemiğinin bele kısmına 19 ve 20.ci  vertebralar bölgesine gelen bir darbe genelde taekwondo vuruşlarının yapıldığı en etkili bölgedir.Böbreklerde hidrostatik basınca bağlı böbrekle 20. vertebraya çarparak kopma ve zedelenme oluşabilir.Veya 20. vertebra koparak böbreklere batabilir.Böbrek bağlantıları yırtılabilir ve kanama meydana gelir.Üretra (sidik borusu) tıkanabilir ve enfeksiyon oluşabilir.
Çarpma bu bölgede değişik disk kaymasına neden olabilir,buda bel fıtığı denen oluşumları hızlandırır.
*Omurganın (bel kemiği) ucuna gelen darbeler bel kemiğinin tamamında travmaya neden olurlar sinir vr motor fonksiyon kaybı meydana gelir.

Arka aşağı bölgeye gelen darbeler:

Poponun orta hattının tam üzerine (gluteal fold) gelen darbeler statik sinirde travmaya neden olur ve karında  ve kalça bölgesinde görülmedik bir acı meydana getirir.
*soleus muscle (baldır) hemen aşağısına gelen darbe tibialarterdeve tibial sinirde incinme meydana getirir karın ve kalça kısmında motor fonksiyon kaybı oluşturur.

 

Konu hakkında faydalı olabilecek tıbbi bilgiler

Şok:
*Kanın beyinden iç organlara doğru hızlıca çıkması ile oluşur.Beynin çok kısa bir süreliğine de olsa kanla beslenememesidir. Tabi ki çeşitli nedenlere dayanır.Kanamalardan, yaralanmalara ,yanıklardan ,aşırı korku ve ağrıya kadar birçok sebep şok olusunun oluşmasına neden olur.
*Yaralanmalara bağlı şok ,kanamalı açık yaralar veya çok geniş yüzeyli yanık yaralanmaları ile oluşur.
*Kanamaya bağlı şok darbeye bağlı iç kanamalarla oluşur.
*Septik şok enfeksiyona (enfeksiyonun kana karışımı)bağlı olarak kan dolaşımının iflas etmesi ile meydana gelir.
*Sinirsel şok, kişinin başına hoşa gitmeyen ani olayların gelmesi aşırı korku, acı, aşırı üzüntü vs. ile meydana gelir.
*Şok belirtileri halsizlik, nefes alma güçlüğü, cildin soğuması ve  soğuk terleme, rengin solması, susuzluk hissi, ve sonuçta gerçekleşirse koma durumu ve ölüm.

Hematoma: Damardan dışarı sızan kanın oluşturduğu şişme ve yığıntıdır.

Extradural Hemotoma:Kan birikmesinin beyin zarı ile kafatası arasında toplanmasıdır.

Thrombosis:Damarın içinde kan pıhtılaşmasıdır.Veya kan pıhtısının damar içine girmesidir.

Mytoma: Çarpmaya bağlı olarak kas dokusu içinde kanın yığılmasıdır.Kas spazmına neden olur.

Peritonitis :Serbest akan kanın, öd suyunun veya idrarın karın boşluğunda birikmesidir.

Concussion :Beyin sarsıntısı demektir. Kafatası boşluğu içinde beyinin sallanması ile oluşur.Basit tipten başlayıp  öldürücü etkiye kadar, hatta kan damarlarının kopmasına kadar olan ağır vakaları vardır.Beyin zarında kopma ve yırtılma olabilir. Kanama meydana gelirse çok ani ölüme veya sızıntı tarzında oluşursa yaptığı basınç etkisi ile bir süre sonra ölüme neden olur.
KOLLARA GELEN DARBELER:

*Üst kolun arka yüzüne biceps ve triceps kaslarının orta kısmına gelen darbeler, ulnar ve median sinirlerde ve kan damarlarında  travmaya  neden olur. Bu göğüs ve boyunda acı oluşturur ve motor fonksiyon kaybı meydana gelir.Tabi ki darbe humerus ( üst kol) kemiğinde kırılmada meydana getirebilir.Kolda üst kol sinirlerinin (ulnar, radial veya median sinir)zedelenmesine bağlı olarak  üst kol paralizisi (bir nevi uyuşukluk) meydana gelir.
*Dirseğimizin yan yüzüne gelen darbeler ulnar sinirde darbeye neden olur.Büyük bir Acı oluşur göğüs  ve boynumuzda motor fonksiyon kaybı meydana gelir.Darbe eklem zarında yırtılmaya neden olabilir.Dirsekte İleri derecede şişme meydana gelir buda aşırı acı oluşturur.
*kola gelen darbeler kaslarda ve ligamentlerde yırtılmaya ve kaslarda gevşeme meydana gelir.Branchial arterde hasar oluşur.
*Bileğimizin arka kısmına gelen darbeler.(ulna ve radius kemiklerinin birleştiği bölge) median sinirde travmaya ve sonuç olarak elde motor fonksiyon kaybına neden olur.
*Eklemin tam iç kısmına gelen bir darbe ( brachiordialis ve parmaları açan kaslara) buradaki arter ve sinirde harabiyete neden olur.Aşırı acı oluşur.Göğüs ve gırtlak bölgesinde bile acı duyulur.Motor fonksiyon kaybı ve şuur kaybı meydana gelebilir.
*En arka kısmına (avuç içine) özellikle baş parmak ve işaret parmağının birleştiği noktaya gelen bir darbe yine orta parmak ve cici parmak arasına gelen bir darbe median sinirdeki harabiyete bağlı olarak aşırı acı ve şoka neden olur.Yine bu acıda göğüste bile hissedilir ve nefes alış verişi zorlar.Bu durum median sinirdeki zedelenmeye bağlıdır.Elde ve tüm vücutta fonksiyon kaybı oluşur.Bu durum hemen ghen hemen avuç içindeki her kemik kırılmasında oluşur.

AYAKLARA  GELEN DARBELER:

*Uyluğa gelen bir darbe femur denilen uylukkemiğinde kırılmaya ve yer değişimine neden olır.Ayakta durma zorlaşır ve yere yıkılınır.Kırılmakas kılıfında şişmeye ve kasın dışarı fırlamasına neden olur.
*Dizin arka kısmına gelen bir darbe popliteal kan damarlarında kanamaya ve hematoma neden olur.Tabial sinirdeki baskıya bağlı olarak dizde paralizi (hisssizlik) oluşur.Yine darbe kas ve ligamentlerde yırtılma ve kopmalara sebebiyet verebilir.
*Dizin ön kısmına gelen darbe dizde burkulmaya sebebiyet verir.kan damarlarında kopma ve kanama oluşabilir.Eklem bursasında ve ligamentlerinde ve kıkırdağında zedelenme meydana gelir.Hareket esnasında kemikler biri birlerine sürteceğinden çok acı meydana gelir.
*İncik kemiğimizin tam üzerine gelen darbe tibia veya fibia denen kemiklerde kırılma yapabilir.Eğer kırık bir kemikte oluşmuş ise diğer kemiğe bağlı olarak hafif hareket oluşur .Ancak harekete devam etmek diğer kemiğinde kırılmasına neden olur.Çünkü vücut yükünü tek bir kemik taşıyamaz.
*Tarsal kemiklere ayağın üst kısmına gelen bir darbe tibial arterde zedelenmeye bu nedenle acıya ve ayakta motor fonksiyon kaybına neden olur.
*Aşil tendonuna gelen bir darbe tendonun kopmasına ve ayağın geriye dislokasyonuna neden olur.
*Ayağın yan yüzlerine gelen darbeler ( bilhassa 4. ve 5. metatarsal bölge) incinmeye, aşırı acıya ve yürüme zorluğuna neden olur.

SİNİR ZEDELENMELERİ:

Sinirlerin etrafı myelin bir zar tarafından çevrilidir.Bu zar keskin olmayan darbelerle de ezilebilir.Oluşan bu baskı geçici olarak paralizilere neden olur.Eğer siniri çevreleyen bu myelin tabaka kesilirse sinirin iyileşmesi uzun zaman alabilir.Eğer sinirde bir kopma ve kesilme söz konusu olursa kalıcı paraliziler oluşur.

Brachial Plexus Siniri:
Bu sinir boynun üzerinden gelir spinal kordun (omirilik) yanından omuzun biraz üzerinden klavikula (omuz kemiğinin)  altına girer koltuk altından geçerek kolun aşağısına kadar uzanır.Bu sinir boynun yanına gelen darbelerle, omuz kemiği kırıklarında veya koltukaltına gelen darbeler sonucu zedelenebilir.

Medulla Oblongata:
Kafarasının tabanında olup spinaya ( omirlik) bağlanır.Burası en önemli vital noktalardan biridir.Kafatasının altına gelen darbelerden etkilenir.

Sciatic Sinir:
Vücudun en büyük sinirlerinden biridir.Butlarımızdan çıkar ve arka ayağımızın arka kısmında tam ortadan aşağı doğru uzanır.Cildimizin 2-3cm altındadır.Ayak hareketlerini kontrol eder ayağın yükseltilmesi tekrar yerine konması hep bu sinirin uyarıları iledir.Bu sinirin etrafını sıkça saran bir kas dokusu ile koruması fazla yoktur.

Thoracic Section of the Spinal Cord:
Omiriliğn (bel kemerimizin) boyundan sonra en zayıf bölgesi aşağı bel bölgesi kısımlarıdır.Buraya gelen darbeler omirilikzedelenmelerine neden olabilir.

Cranial Nerves:
Baştaki herhangi bir hayati bölgeye gelen bir darbe cranial sinirde travmaya neden olur. Bu komple sinir koordinasyonunun bozulmasına ve şuur kaybına yol açar ve vaskuler şok oluşur.11 tane cranial sinirkolu vardır bunlar duyu ve motor fonksiyon veya her ikisini birden de görürler.
Bunlar:

  • Olfactorius
  • Opticus
  • Oculomotoris
  • Trochlearis
  • Trigeminus
  • Abducens
  • Facialis
  • Acousticus
  • Glossopharyngeus
  • Vagus Spinal Accessorius
  • Hypoglossus

FONKSİYON KAYBI:

üst ayak içindeki müşterek peroneal sinire gelen darbe acıya ve motor fonksiyon durmasına neden olur.Fonksiyon kaybı genelde stimüle edici motor sinirlere gelince oluşur.Kas kümesine gelen ağır darbelerde de fonksiyon kaybı meydana gelir.Yine bacak eklem bölgesine gelen darbeler fonksiyon kaybına neden olur.Buna saldıran ve vuruş yapan kimsenin acemiliği ve savunma tekniklerinin bilinmemesi yol açar.
Ayak ve kollardaki motor fonksiyon kaybı 30 dakika ile 2-3 dakika arasında  sürebilir .Tabi darbenin şiddetine göre daha uzun sürdüğü zamanlarda olur.Geçici Fonksiyon kaybı sinirsel-kassal bir tepki olup,kişinin dayanıklılığı ile ilgili bir durum değildir.Kişi belki oluşan acıya dayanabilir ve sabredebilir ama gelen darbenin etkisi ile fonksiyonunu hemen yerine getirmesi söz konusu olamaz.Doping ilaçları kullananlarda da fonksiyon kaybı aynen oluşabilir bu kimselerde ancak acının etkisinden kurtulabilir ve daha dayanıklı olabilirler ancak dopingin fonksiyon kaybına yapabileceğibir şey yoktur.Çünkü buradaki fonksiyon kaybı direk olarak sinire gelen bir darbenin etkisi iledir.Buda ancak sinir üzerindeki darbe etkisinin geçmesi ile  geriye gelebilir.

20/2/2007

KORE BAYRAĞI VE ANLAMI

Taekwondo ve uzakdoğu sporlarının çoğunda kKore bayrağını veya onu çağrıştıran sembolleri sıkça görürüz .Tabi bu işeretler genelde bir süs olarak değil bir mana ve değer ifade ettiği için kullanılır.Çağu taekwondocukoreanflag.gif (1446 bytes) arkadaşımızın bilmeden özenle taktığı bu bayrak ve armalar şu anlama gelir.Kore dilinde Bayrağa T'aeGuk-Ki denir.Bakarsanız Taekwondo kelimesi ile ne kadar bir benzerlik gösteriyor değilmi.Bu bayrak çok eski bir geçmişe sahip olup,Uzakdoğu ülkelerinin çok ortak özelliklerini ifade eder.Kore bayrağı çok felsefi be ssikososyal manalar içerir.Üzerindeki işaretlerin hepsinin ayrı ayrı kavramları ifade etmesi söz konusudur.Temeli Eum-Yang diye bilinen ve Çincede Yin-Yang denilen bir yaşam felsefesine dayanır.Bu korede bazen Yin ve Yang diye söylenirken bazende Bayrağın adı olan Taeguk şeklinde ifade edilir.Özet olarak sınırsız güç manasına gelir.genel düşünce olarak dünyada   uyum ve denge halinde mükemmelliği yakalamak olarak iifede edilebilir.
Bayrağın dört köşeşindeki işaretler Korecede Kwe diye adlandırılır.Ve zıtlıkları ve uyumu temsil eder
heaven.gif (202 bytes)
Sol üst köşedeki Kun denilen yandaki işaret cenneti temsil eder

fire.gif (227 bytes)
Sol alt köşedeki  Yi denen işaret ateşi sembolize eder

water.gif (242 bytes) Sağ üst köşedeki Kam denen işaret suyu ifade eder

earth.gif (235 bytes)
Sağ alt köşedeki Kon denilen işaret ise Dünyayı temsil etmek amacıyla konmuştur
Yukarıdaki sembolleri çapraz çizerek veya karşılıklı olarak incelerseniz birbirine zıt kavramları veya birbirini
taegeok.jpg (9233 bytes)
destekliyen kavramları görürsünüzBütün bu kavramlar koreliler için ayrı birer övünç kaynağıdırlar.1910 dan itibaren Japon işgalinde bayrak ve semboller yasaklanmış bu yasak 45 yıl sürmüştür.1955 de kore bağomsızlığına kavuşınca Bayrak sembolleriyle beraber özgürlüğün sembolü olarak tekrar kabul edilmiştir.Bu günkü kore bayrağını tam anlamıyla ifade eden somboller olan Yin-Yang sembolleri korede taş kabarmalarda 19. yüzyıl sonlarında bulunmuştur.Kore daha evvel genelde Japonya,Çin,Rusya gibi ülkelerin kolonisi olarak varlığını sürdürmüştü
yy.gif (1198 bytes)Yin karanlık ve soğuk   ,yan ise aydınlık ve sıcak manasına gelir.Aslında eski çin kaynaklarından edinilen bilgilere göre Yin ve yan zırlıkları temsil eder Yin karanlık ise Yan aydınlığı, Yin siyah ise yan Beyazı, Yin Kış ise Yan yazı, temsil etmek maksadıyla kullanılmıştır.Yandaki Yin-yan işareti hayatın zıtlıklar üzerine kurulduğunu temsil etmek maksadıyla yapılmış ve bu zıtlıklararasında insanın devamlı suretiyle gidip gelişini temsil etmektedir.Kırmızı yang mavi ise Yin kavramını içermektedir.Bayraktaki zeminin beyaz renk olması barışın ifadesidir.

18/2/2007

Taekwondo'da AYAK Teknikleri

 APCHA -OLLİGİ
Ayak parmaklarınızı yere doğru bükünüz
Ayağınızı dizden kırılmadan vucudun tam ortasından yukarıdoğru kaldırınız
Denge için diğer bacağınızı disden hafifçe kırınız.Baş hafifçe öne eğilir.Kollar genelde yumruklar sıkılı vaziyette biraz öne uzanır.
Vuruş yeri ayağın Apchuck kısmıdır.
Bu vuruş müsabakalarda kullanılmaz müsabaka tekniklerine hazırlık için ön çalışma olara yapılır.Yani bu teknik diğer zor tekniklere hazırlık için bir ön tekniktir.
AP-CHAGİ
Ayak parmaklarını yere doğru bükünüz
Ayak diz kırık olarak vucudun tam ortasından çıkaraınız
Denge için diğer bacağı hafifçe dizden kırınız.Başı hafifçe öne eğiniz.
Vuruş yri ayağın apchuck kısmıdır.Vuruşu momtog ve olgul seviyede yapınız dizinizi önce çekiniz ve kaldırınız sonra ayağınızı dizden açınız
Ap-cahi rakibin teknik yapmasını önlemek  ve dengesini bazmak için itiş olarak yapılan bir tekniktir.Vuruşları genelde orta seviye solar pleksus ve yukarı seviye çeneye yapınız .Müsabaka tekniğidir.
ayak1.jpg (10417 bytes)YOPCHA-OLLİGİ
Ayak dizden kırılmadan yana doğru yapılan tekniktir

Topuk yukarıda olmak üzere yukarı doğru yapılır.
Denge için diğer bacağı hafifçe dizden kırınız.Baş hafifçe öne eğilir.Kollar ve yumrklar sıkılı vaziyette biraz öne doğru uzanır.

Vuruş yeri ayağın topuk dış yanıdır.
Diğer ayak tekniklerine eksersiz,Blok ve çeneye vuruş için kullanılır.Baş teknik yapılantarafa tamamen dönüktür.
YOP-CHAGİ
ayak5.jpg (9427 bytes)
Ayak dizden kırılarak yana doğru yapılan tekmeye verilen addır.
Ayağınızı dizden kırık şekilde dönerek vucudunuzun tam ortasından çıkarınız.
Dende için diğer bacağınızı hafifçe dizden kırınız,Başınızı hafifçe öne eğiniz,.Kollar yumrular sıkılı bir şekildev hafifçe öne uzanır.
Vuruş yeri ayağın topuk ve dış topuk yanıdır.
Teknik dizin kalkışı ve dizin açılışı şeklinde iki hareketten meydana gelir.
Vuruş anında topuk yukarıda olmak üzere ayak parmakları aşağıya doğrudur.


Dizden kırıklık tamamen kaybolarak vucut vuruş noktasına doğru eğilmiş ve tüm kuvvet noktasında toplanmıştır. Bacaklar.kollar vucud ve baş aynı düzlemdedir.

Vuruş momtong veya olgulu seviyede yapılır.
Yopcahi düşünüldüğü anda hedefi bulursa başarı tamdır:
Yopchagi yerine göre öndeki veya arkadaki ayakla yapılır.
Yopcagi en önemli tekniklerden biridir
ayak2.jpg (11558 bytes)DOLLYO-CHAGi(DAİRESEL TEKME)
Ayak dizde kırılarak öne doğru yapılan dairesel tekmeya verilen addır.Ayak dizden kırık şekilde dairesel olarak vucudun ortasından çok hızlı şekilde çıkar.Denge içimn diğer bacak hafifçe dizden kırılır.Baş hafifçe öne eğilir.Kollar yumruklar sıkılı vazitette biraz öne doğru uzanır.Vuruş yeri ayağın APCHUCK(Pençe) kısmıdır.Teknikte önce diz kalkar sonra dairesel biçimde ayak açılır .Bu iki hareket okadar hızlı olmalıdırki tek bir hareketmiş gibi gözükmelidir.Vuruş Mamtong veya olgul seviyede yapılır.Dollyo-chagi yerine göre öndeki veya gerideki ayakla yapılır.Vuruş yapılırken vucud belden aksi yöne doğru çevrilerek vuruş gücü arttırılır ve denge sağlanır.Baş hedefe tamamen dönüktür.Diğer tekniklerden farklı olarak hedefe peşpeşe birden fazla vuruş yapılabilir..Ap-chagi veya yop-chagi vuruşu yapan ayak yerine gitmeden dollyo-chagi vuruşuda yapılabilir.

Vuruşlarda ayağın üst(Palding) kısmıda kullanılabilir

ayak3.jpg (10120 bytes)BANDAL -CHAGİ(PYOJOKCHAGİ)

Ap-Chagi ve Dollyo-Chagi arası bir tekmedir.Bacak yarım ay şeklinde bir hareket yapar.Vuruş veya blok sırasında ayağın taban veya yan ısımlaı kullanılır.denge için diğer bacak hafifçe dizden kırılır.Baş hafifçe öne eğilir.Kollar yumruklar sıkılı vaziyette biraz öne doğru uzanır.Vuruş veya blok içe doğru veya dışa doğru yapılır.Bandal-Chagi Momtong veya olgul seviyede gerideki veya öndeki ayakla yapılır.
MOMDOLLYO-CHAGİ(Döner Tekme)

Dollyo-chaginin aksi yönde dönerek gerideki ayakla yop-chagi veya dollyo -chagi yapılışıdır.Momdollyo-chagi yapılırkenvruşu yapan ayak hafifçe yerdeki ayağın dizine değer.Bu teknik yapılırken vuruş yapılan ayağın dizi döner.Teknik vucudun dönüşünü takiben ayağın dizden dönüşü ile tamamlanır. Denge için diğer bacak hafifçe dizden kırılır Vucut mümkün olduğu kadar diktir.eğilmez.eller ,kollar yumruklar sıkılı vaziyette biraz öne uzanır.Vuruştan evvel gözler hedefi görürVucud dönüşünde denge sağlam olup.teknik vucudun ağırlık merkezinden çıkar.
HURYO-CHAGİ

Dollyo-Chagi ve Momdollyo-chaginin değişik bir şeklidir.Ayağın durmadan döndüğü bir tekmedir.Dizler kırılmaz.Genellikle olgul seviyede kullanılır.Denge için diğer bacak hafifçe dizden kırılır.Baş hafifçe öne eğilir.Kollar yumruklar sıkılı vaziyette biraz öne uzanır.Genellikle gerideki ayakla yapılmakla beraber ,öndeki ayaklada yapılabilir.Hedefe ayak tabanı yada taban yanları ile vurulur.
BİTRO-CHAGİ

Bandal-Chaginin tersi bir tekmedir.Eğer sağ tekme atılıyorsa vucud hafifçe sola döner.Vuruş yeri ayağın pençe (Apchuck) kısmıdır.Vuruş hedefin olduğu taraftaki ayakla yapılır.Bunun için ayak sırayla belden,dizden ve ayak bileğinden hedefe doğru çevrilerek vurulur.Denge için vucud diğer ayak tekniklerinde olduğu gibidir.
BANDE-DOLLYO-CHAGİ(Yarım Döner Tekme)

Ayak dizden kırılarak yana doğru (180)yapılanyarım dairesel tekmedir.Dende için diğer bacak hafifçe dizden kırılır.Baş hafifçe öne eğilir.Kollar yumruklar sıkılı vaziyette biraz öne uzanır.Vuruş yeri olarak topuk taban ,ayak pençesi kullanılır.Teknik dizin kalkışı ve dizden yarım dairesel açılış şelinde iki hareketin toplamından oluşur.Bu iki hareket çok hızlı yapılarak bir hareketmiş gibi görünür.Vuruş momtong veya olgul seviyede yapılır. Öndeki veya gerideki ayak kullanılır.Bacağın yarım dairesel dönüşüne bel dönşü eklenerek vuruş gücü arttırılır.Hedef vuruş yapan ayağın tarafındadır.Baş vuruş yapan tarafa çevrilir.
Nayak4.jpg (10468 bytes)ERYO-CHAGİ
Huryo-Chaginin değişik bir şeklidir.
Çeşitleri
1-An-Neryo-Chagi:Ayak vucud dışından yukarı kalkar
2-Ap-Neryo_Chagi:Ayak vucud ortasından yukarıkalkar
3-Pakkat-Neryo-Chagi:Ayak vucud içinden yukarı kalkar
Ayak dizden kırık olarak kalkar mesafeye göre açılır.Genellikle olgun seviyede kullanılır.Denge için diğer bacak hafifçe dizden kırılır.Baş hafifçe öne eğilir.Kollar yumruklar sıkılı vaziyette biraz öne uzanır.Genellikle gerideki ayakla yapılmakla birlikte öndeki ayaklada yapılır.Hedefe ayak tabanı ile vurulur.Ayak kaldırılıp(içden ,ortadan veya dıştan) En üst noktaya ulaştığında hızla ayukardan aşağıya dik indirilirken,vucud ağrlık ve kuvveti vuruş noktasında toplamaya çalışılır

ayak7.jpg (9670 bytes)DÜT-CHAGİayak6.jpg (12422 bytes)
Yop-chaginin tersten dönerek yapılan şeklidir.Momdollyo-chaginin değişik bir şeklidir.Düt-Chagi tatbik edilirken vuruşu yapan ayak hafişfçe yerdeki ayağın dizine değer. teknik vucudun dönüşünü takiben ayağın dizden düzelişi ile tamamlanır.Vucut ağırlık ve kuvveti vuruş noktasında toplamaya çalışır. denge için diğer bacak hafifçe dizden kırılır.Vucut mümkün olduğu adar diktir.Vuruştan önce gözler hedefi görür.Boyun döner gözler omuz üzerinden hedefi görür.Vucut dönüşünde denge sağlam olup.teknik vucut ağırlık merkezinden çıkar.Vuruş yeri ayağın topuğudur.Vuruş anında topuk yukaruda ,ayak parmakları aşağı doğrudur.Dizdeki kırıklık düzelene kadar vuruş devam eder.Vuruş genellikle momtong seviyede yapılır.Vuruş gerideki ayakla yapılır.Düt-Chagi taekwondonun atak ve kontaratak tekniklerinin en önemlisidir.Vuruş için ayak topuğu en kısa yoldan hedefi bulur.En kısa yol ise ayak topuğu ile vuruş noktası arasındaki bir doğrudur.
BALDİNG-CHAGİ

Dollyo-Chagi ve Ap-Chagi arası bir tekniktir.Vuruş yeri ayağın üst(Panding) kısmıdır.Dende içim diğer bacak hafifçe dizden kırılır.Baş hafifçe öne eğilir.Vucut geriye yatmakla beraber denge (Ağırlık merkezi) öne kaydırılmaya çalışılır.Kollar yumruklar sıkılı vaziyette öne uzanır.teknik yapılırken diz yukarı kalkmadan hızla ileri kayarken,ayak aşağıdan yukarı doğru hedefi bulur.Vuruş momtong seviyede yapılır.Genellikle vuruş yeri rakibin dirsek altı yan boşlukları ve alt karın seviyesidir.Genellikle arkadaki ayakla yapılır.Vuruş yapılırken vucut belden aksi yöne doğru biraz çevrilerek vuruş gücü arttırılır ve denge sağlanır.Baş hedefetamamen dönüktür.Teknik bütün vucuttan ,belden ve kalçadan çıkartılarak vuruş hız ve uvveti arttırılır.Teknik rakibin tam karşşından  vucut geriye yatırılarak veya yana biraz kayarak uygulanır.Mesafe kontrolü stepslerle ayarlanır.Vuruş için zamanlama 5 şekilde yapılır.
1-Rakibin atağını beklemeden direk vuruş
2-Rakibin tekniği yarıda iken vuruş
3-Rakibin tekniği vuruş anında iken vuruş
4-Rakibin tekniği başlangıç anına geldiği zaman vuruş
5-Rakip tekniğini geri çekerken vuruş

PUŞA-CHAGİ

ayak8.jpg (3327 bytes)
Ap-Chaginin değişik bir şeklidir.Ayak,diz kırıkolarak vucudun tam ortasından çıkar.Denge için diğer bacak hafifçe dizden kırılır.Baş hafifçe öne eğilir.Kollar yumruklar sıkılı vaziyette biraz öne uzanır. Vuruş veya itiş yeri ayak tanbanı kısmıdır.Vuruş veya itiş momtong seviyede yapılır.Dizin kalkışı ve ayağın dizden açılışı şeklinde iki harehet halinde yapılır.Miro-Chagi genellikle rakibin dengesini bozmak ve teknik yapmasını önlemek için itiş olarak kullanılır.Taekni kayarak(Süryon) yapılırsa daha etkili olur.Genellikle gerideki ayakla yapılır.Tüm vucut ağırlığı ve kuvvet vuruş noktasına doğru yönlendirilir.Bu hareket mümkün olduğu kadar hızlı yapılır.Ayak dizden kırık olarak kalkar mesafeye göre açlır.
JAPKO-CHAGİ

Rakibi ellerle tutarak yapılan ayak teknikleridir.Bu ayak teknikleri Ap-Chagi,Yop-Chagi,Dollyo-Chagi,Huryo-Chagi ve Bitro-Chagidir.
OSANTIL-YOP-CHAGİ

Yop-Chaginin aynısı olup kolların değişik şeklidir.
NULLO-CHAGİ

Diz üstüne ,diz arkasına,ayak üzerine ayak kenarı veya ayak tabanı ile yapılan vuruşlardır
a)Pakkat-Nullo-Chagi
b)An-Nullo-Chagi
CHA-MUMCHUGİ

Ayağın taban,iç yan ve dış kısmı ile rakibin ayak tekniklerini ve vuruş şeklinde bloke etmektir.
A)Yopcha-mumchugi
B)Apcha-mumchugi
MURIP-MAKKİ

Ayak tekniklerini dizle bloke etmektir(Yukarı veya yanlara doğru)
SANGBAL-CHAGİ(MODUMBAL-CHAGİ)

İki ayakla aynı anda uçan tekme vuruşu
JIRUMYO-CHAGİ

Uçan olarak aynı anda tekme ve el vuruşu
DUBALDANGSANG

Sıçrayarak her iki ayakla önce biri sonra diğeri ile havada peşpeşe vuruş.Havadaki bu kombineler
A)Apchagi-Dollyo-Chagi
B)Yopchagi-Dütchagi
GULLEO-CHAGİ

Öndeki ayağı tekme atıyor gibi kaldırınız ve yere indirirken sıçrayarak yükseliniz.Arka ayağınızı çekerek öne doğru hareket ettiriniz.Vucudunuzun kazandığı hızla öndeki ayak ile hedefe vurunuz.
TEI-MYO-NOPİ-CHAGİ

Twi-Myo-Chagi ve Dubaldangsang 'ın değişik bir şeklidir.Nopi-Chagi yüksek hedeflere tatbik edilir.Gösteri tekniği olup müsabakalarda kullanılmaz.
TWİ-MYO-AP-CHAGİ

Öndeki ayakla sıçrayarak arkadaki ayakla hedefe vurulur.
TWİ-MYO-YOP-CHAGİ

Öndeki ayakla zıplayarak arkadaki ayakla hedefe vurulur.
TWİ-MYO-DOLLYO-CHAGİ

Öndeki ayakla sıçrayarak arkadaki ayakla hedefe vurulur.
TWİ-MYO-MOMDOLLYO-CHAGİ

Her iki ayakla iyice yukarı doğru sışranarak burgu şeklinde hızla dönerken,vuruş yapacak ayak dönerken,vuruş yapacak ayak iyice yukarı kaldırılarak hızla dönerken hedefe vurulur.
TWİ-MYO-DÜT-CHAGİ

Hızla ileri doğru zıplayıp dönerken ani olarak hedefe Dwit-Chagi çıkartılır.
TWİ-MYO-BİTURO-CHAGİ

Öndeki ayakla zıplayarak arkadaki ayakla hedefe Bituro-Chagi vurulur
TWİ-MYO-BADAE-DOLLYO-CHAGİ

İki ayakla birden iyice zıpladıktan sonra arkadaki ayakla yarım döner vurulurken bacak dizden kırılır ve bel geriye doğru hızla çevrilir.Vuruş ayak pençesi veya tabanı ile olur.
TWİ-MYO-NOMO-CHAGİ

Bant vaziyetinde yatan kişilerin üzerinden uzun mesafe uçarak uçan Yop-Chagi vuruşudur.
BAKKURO-CHAGİ

İçten dize ve aşağı seviyede ayak yanı ile vuruş.
YONSOK-CHAGİ

Ayağı yere koymadan dört bir yapılan teknik.Öne AP-Chagi,geriye Dwit-Chagi,yanna Yop-Chagi ve Dollyo-Chagi.